Plutoni

Tė dhėna fizike

Diametri: 2,302 km

Perioda e rrotullimit rreth vetes: 6.39 ditė

Jashtqendėrsia: 0.248

Masa: 0.0125 10^24 kg

Masa: 1.27e22 kg, 1.29E+22 kg

Volumi (10^10 km^3): 0.616

Densiteti mesatar: 2.05 g/kub cm, 2050 kg/m3

Graviteti nė sipėrfaqe: 0.66 m/s2, 1/15 nė krahasim me Tokėn

Shpejtėsia e parė kozmike: 1.22 km/s

Albedo: 0.145

Albedo gjeometrike: 0.3

Gjatėsia e ditės: 6 orė, 23 minuta

Reflektueshmėria: 0.30

 

Parametrat orbitalė

Jashtqendėrsia: 0.2488 km

Distanca mesatare nga Dielli: 5,913,520,000 km ose ~39.5 Nj.A. nga Dielli

Perioda orbitale yjore: 90,465 ditė

Perioda orbitale tropike: 90,588 ditė

Periheli: 4445.8 10^6 km

Afeli: 7381.2 10^6 km

Perioda yjore: 366.73 ditė

Shpejtėsia mesatare nė orbitė: 4.75 km/s

Pjerrėsia e planit tė orbitės: 17.14 gradė

Pjerrėsia e boshtit tė planetit me orbitėn: 122.46 gradė

Perioda e rotullimit nė orbitė: 248.54 vjet

Distanca maksimale nga Toka: 7,676,691,980 km

Distanca minimale nga Toka: 4,283,023,020 km

Distanca minimale nga Dielli: 4,435,128,000 km

Distanca maksimale nga Dielli: 7,524,587,000 km

 

Atmosfera

Presioni sipėrfaqsor: ~3 mikrobar

Temperatura mesatare: ~50 K

Lartėsia e atmosferės: ~60 km

Pesha mesatare molekulare: ~16-25 g/mol

Pėrbėrja atmosferike: Metan (CH4), Azot (N2)

Clyde Tombaugh zbuloi Plutonin, planetin mė tė largėt nga Dielli, nė 18 shkurt 1930. Plutoni ka ekscentricitetin mė tė madh nga tė gjithė planetet e tjerė. Orbita e tij kryqėzohet mė atė tė Neptunit, duke iu afruar kėshtu mė tepėr Diellit se Neptuni. Orbita e Plutonit ėshtė e anuar 17° nė lidhje me ekliptikėn, kurse ajo e Neptunit mė pak se 2° kėshtu qė mundėsia qė kėto tė dy tė pėrplasen gati nuk ekziston. Plutoni nuk ėshtė vizituar ndonjėherė nga ndonjė anije kozmike. Prej kėsaj njohuritė tona pėr Plutonin janė shumė tė kufizuara. Edhe me fotografitė e marra nga teleskopėt mė tė fuqishėm Plutoni duket jo mė shumė se njė disk i vogėl drite.

Plutoni ka mundėsi tė jetė pėrbėrė nga gurė dhe akull.

Duket se njė shtresė shumė e hollė, dhe e pėrkohshme atmosfere metani, azoti dhe karboni formohet kur planeti i afrohet Diellit. Kjo atmosferė ngrin dhe bie nė sipėrfaqe kur Plutoni largohet prej Diellit.

Hėna e Plutonit u zbulua nga James Christy dhe Robert Harrington nė vitin 1978. Ajo duket se pėrmban mė shumė akuj uji se akuj metani.